Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης για την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας

ΘΕΜΑ «Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης για την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας».

Η Στρατηγική Ευφυούς Εξειδίκευσης για την ΠΔΕ που παρουσιάζεται αποτυπώνει πολύ αναλυτικά τα προβλήματα, ευκαιρίες και συγκριτικά πλεονεκτήματα της Περιφέρειας και προτάσσει στρατηγικές προτεραιότητες και ενδεικτικές δράσεις ανά κατηγορία παρέμβασης. Από μια προσεκτική και αναλυτική ανάγνωση του παρουσιαζόμενου σχεδίου  προκύπτει με σαφήνεια ότι πρωταρχική σημασία για την επόμενη προγραμματική περίοδο έχει η ως προϋπόθεση (ex ante conditionality) διαμόρφωση και εφαρμογή ευφυούς εξειδίκευσης (smart specialisation). To θέμα όμως δεν είναι μόνο ο εντοπισμός και η ιεράρχηση προτεραιοτήτων ανά περιφέρεια, αλλά και η εφαρμογή στρατηγικής ευφυούς εξειδίκευσης για την περιφερειακή καινοτομία (RIS3 –Regional Innovation Smart Specialisation Strategy), πράγμα που ΔΕΝ προκύπτει από το παρουσιαζόμενο πλαίσιο. Αντιθέτως, γίνεται μια αυθαίρετη ιεράρχηση χωρίς ούτε να εξηγούνται επαρκώς οι λόγοι ιεράρχησης ως από το μείζον στο έλασσον ούτε φυσικά να εξηγείται επαρκώς το «αποτύπωμα» των κατά περίπτωση δράσεων στην τοπική οικονομία και κοινωνία. Σε καμία δε περίπτωση δεν διαφαίνεται διάθεση χρησιμοποίησης αυτών των εργαλείων για την άμβλυνση των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων. Το μόνο που καθίσταται σαφές είναι μια αγχωμένη προσπάθεια να μη χάσουμε το τραίνο της χρηματοδότησης, που δεν είναι φυσικά κακό αλλά σίγουρα  έτσι όπως σχεδιάζεται, με αποκλειστικά δική σας ευθύνη ΔΕΝ θα έχει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Σαν ειδικότερες επισημάνσεις θα μπορούσα να αναφέρω τα εξής :

1) Στο παρουσιαζόμενο πλαίσιο είναι σαφώς αποτυπωμένο το πρόβλημα της πληθυσμιακής γήρανσης και της έλλειψης απασχόλησης, αλλά και των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων. Ωστόσο, η  αντιμετώπιση του σοβαρότατου προβλήματος της πληθυσμιακής γήρανσης απαιτεί ΑΜΕΣΑ υποδομές και ολοκληρωμένες παρεμβάσεις που έχουν ως στόχο τόσο την ανάπτυξη και ευημερία στην Περιφέρεια, όσο και την – παράλληλη – συγκράτηση του ανθρώπινου κεφαλαίου της. Χρειάζεται ίσως μια περισσότερο στοχευμένη προσέγγιση σε αυτό το θέμα, με αξιοποίηση και διεύρυνση κοινωνικών μελετών. Ως προς το θέμα των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων, ενδεικτικά προτείνονται δράσεις αξιοποίησης και επέκτασης των ευρυζωνικών υποδομών κατά προτεραιότητα σε δύσκολα προσβάσιμες ορεινές περιοχές καθώς και κίνητρα για μετεγκατάσταση, με βάση την στόχευση σε νέες αναπτυξιακές δραστηριότητες
2) Η Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας έχει δύο σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα που αποτυπώνονται στο κείμενο στρατηγικής, αλλά δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς:

NABIΠΕ :  εντοπίζεται ως Οργανωμένη Βιομηχανική Υποδομή και παρότι θα μπορούσε να αξιοποιηθεί πολλαπλασιαστικά στην ενσωμάτωση και αξιοποίηση δυναμικού Έρευνας και Καινοτομίας, ειδικότερα αναδεικνύοντας συνέργειες με τον χώρο των χερσαίων & θαλάσσιων μεταφορών / πρωτογενή παραγωγή, δεν εντοπίζεται συγκεκριμένη πρόταση  επ’ αυτού, που φυσικά προϋποθέτει την ανάπτυξη επαρκών συνδέσεων με τα κύρια οδικά δίκτυα της Περιφέρειας – θα μπορούσε να προταθεί η δημιουργία τεχνολογικού πάρκου με εξειδικευμένες εταιρείες σε θέματα θαλάσσιων κατασκευών και αναδιανομής (marine structures, logistics) – υπηρεσιών κλπ, με σύνδεση με τα ακαδημαϊκά κέντρα της Περιφέρειας, καθώς και η δημιουργία σχετικών συνεργατικών σχηματισμών.

Υδάτινοι πόροι : Παρά την αφθονία τους στην Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας, δεν υπάρχει πρόβλεψη για οργανωμένη και συστηματική ανάπτυξη  κέντρου αριστείας ή άλλου φορέα εξειδικευμένου σε θέματα ανάλυσης / διαχείρισης υδάτινων πόρων, που θα μπορούσε να αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα και πόλο ανάπτυξης, σε συνέργεια με πολλές οικονομικές δραστηριότητες στην περιοχή (π.χ. σχετικές με την περιβαλλοντική διαχείριση, τουρισμό κ.α.)

3) Για Αγρίνιο – Κυοφορείται αυτή τη στιγμή στην Ε.Ε πλαίσιο δράσης για την δημιουργία μιας έξυπνης, πράσινης και καινοτόμας πόλης. Σε Εθνικό επίπεδο από υπηρεσιακούς φορείς διαρρέεται ότι εκπονείται ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης σε εθνικό επίπεδο για περιορισμένο αριθμό πόλεων. Δεν θα έπρεπε να εξετασθεί το ενδεχόμενο ενσωμάτωσης της μεγαλύτερης πόλης του Νομού Αιτ/νίας σε αυτή τη δράση, που θα δώσει άλλη πνοή στην καθημερινότητα χιλιάδων συμπολιτών μας; Αν έχει υπάρξει κάποια σχετική σκέψη θα ήταν σκόπιμο πιστεύω να ενημερωθούμε. Ωστόσο, από τα όσα διαφαίνονται από το πλαίσιο που παρουσιάζεται δεν είναι κάτι τέτοιο στο πλάνο σας. (πληροφορίες για το σχέδιο smart cities : http://ec.europa.eu/information_society/activities/sustainable_growth/index_en.htm )

Συνοψίζοντας, θα πρέπει να τονίσω ότι χαράσσεται μια στρατηγική δράσεων   για την κοινωνία υποτίθεται, χωρίς όμως να παρουσιάζονται τα οφέλη των δράσεων σε αυτή. Δεν μπορεί και δεν πρέπει για άλλη μια φορά επιχειρηματικά και πολιτικά συμφέροντα να αποφασίζουν με το έτσι θέλω, ιεραρχώντας κατά το δοκούν τις ανάγκες του τόπου το πλαίσιο δράσης της Περιφέρειας για τη νέα προγραμματική περίοδο. Δεν είναι η στιγμή ούτε έχουμε την πολυτέλεια για κάτι τέτοιο.

 

Νεκτάριος Αθ. Φαρμάκης

Δικηγόρος

Περιφερειακός Σύμβουλος Π.Δ.Ε. Π.Ε. Αι/τνίας

Επιστολή Φαρμάκη στον J.Hahn

ΘΕΜΑ : ΕΠΙΣΚΕΨΗ J.ΗΑΗΝ

Την 14-2-2013 πραγματοποιήθηκε στην Πάτρα επίσκεψη και ομιλία του Ευρωπαίου Επιτρόπου, παρουσία του Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδας και τοπικών φορέων, για θέματα περιφερειακής πολιτικής, ο οποίος αναφέρθηκε στις στρατηγικές ευφυούς εξειδίκευσης, για την περιφερειακή καινοτομία και για τον προγραμματισμό και οργάνωση της εταιρικής σχέσης για την προετοιμασία της επόμενης προγραμματικής περιόδου.

Στην εν λόγω συνάντηση, δόθηκε η δυνατότητα ανταλλαγής απόψεων πάνω στα ανωτέρω ζητήματα. Στα πλαίσια της ως άνω συνάντησης επιδόθηκε στον Ευρωπαίο Επίτροπο επιστολή από τον περιφερειακό σύμβουλο Νεκτάριο Φαρμάκη η οποία έχει ως εξής :

*********************

 

 

Αγρίνιο: 14-2-2013

 

ΘΕΜΑ: Επίσκεψη του Ευρωπαϊκού Επιτρόπου στη Δυτική Ελλάδα και θέματα μελλοντικής πολιτικής σύγκλισης.

Αγαπητέ Επίτροπε Hahn

Η επίσκεψή σας στην περιοχή μας είναι εξαιρετικής σημασίας, με δεδομένο ότι εξάρει την επιτακτική ανάγκη να ενισχυθεί μία από τις λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες της Ευρώπης των 17 και παράλληλα αυτή με τις περισσότερες ενδοπεριφερειακές ανισότητες στην Ελλάδα, στην πορεία της προς το μέλλον. Ταυτόχρονα παρέχεται η δυνατότητα στους τοπικούς φορείς να στείλουν ένα ηχηρό μήνυμα για τις πραγματικές μας προτεραιότητες, που θα αποτελέσει τη βάση για μία νέα κοινή συμφωνία, με στόχο να δημιουργηθούν οι βάσεις για ουσιαστική και βιώσιμη ανάπτυξη στην περιοχή.

Καθίσταται προφανές ότι η πολιτική διαβούλευση ανάμεσα σε τοπικούς φορείς και η ανάλυση της τοπικής απόδοσης, έχουν ήδη παράσχει την ευκαιρία τόσο ώστε να υπάρξει ανταλλαγή απόψεων αναφορικά με τις προτεραιότητες σε τοπικό και εθνικό επίπεδο όσο και στην ταυτοποίηση και αναγνώριση βασικών ανησυχιών και προκλήσεων για το μέλλον, κάποιες από τις οποίες έχουν ήδη δηλωθεί στην σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα.

Με αυτή την επιστολή επιθυμούμε να συνεισφέρουμε με εποικοδομητικό τρόπο στην παρούσα διαβούλευση αφορώσα στην επίδραση της πολιτικής σύγκλισης, με δεδομένο ότι έχουμε πίστη στο Ευρωπαϊκό όραμα ολοκλήρωσης και τη συμμετοχή των επιμέρους περιφερειών σε αυτή τη διαδικασία.

Η ύφεση στην περιοχή μας δεν άρχισε το 2008, αλλά έχει μία μακρά αρνητική πορεία εδώ και πολλές δεκαετίες, με σοβαρές επιπτώσεις στην αποβιομηχανοποίηση της περιοχής, στην απαγόρευση της καλλιέργειας καπνού εξαιτίας της κοινής Αγροτικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης κλπ. Οι επιπτώσεις της ύφεσης εντάθηκαν περαιτέρω εξαιτίας της έλλειψης οδικώνσιδηροδρομικών, λιμενικών και εναέριων δικτύωνη οποία εμποδίζει την εύκολη πρόσβαση αγαθών και ανθρώπων. Αυτό είναι εξαιρετικά κρίσιμο καθώς η συγκεκριμένη περιοχή βρίσκεται στο σταυροδρόμι μεταξύ της Ηπείρου και της Πελοποννήσου, όπου υπάρχουν ισχυρές διασυνοριακές διασυνδέσεις με την Ιταλία και άλλες (Βαλκανικές κυρίως) χώρες.

Παρόλα αυτά, οι προοπτικές της περιφέρειάς μας είναι τεράστιες. Παρόλες τις προφανείς ελλείψεις αναφορικά με βασικές δομές, κυρίως σε ορισμένες περιοχές της περιφέρειας, κάποια από τα πιο σημαντικά λιμάνια της Ελλάδας έχουν ιδρυθεί εδώ, μεγάλα εκπαιδευτικά (ακαδημαϊκά) και ερευνητικά ιδρύματα αποτελούν πόλο έλξης επιστημονικής υπεροχής και πρωτοπορίας (σε συνδυασμό δε με ισχυρό ανθρώπινο δυναμικό, παρέχουν τις βάσεις για δυναμικές γνωστικές δραστηριότητες) ενώ παράλληλα πλούσιοι φυσικοί πόροι προσδίδουν σημαντική αξία στο τοπικό οικοσύστημα.

Η γέφυρα που είδατε ερχόμενος εδώ, ονομάζεται «ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ», προς τιμήν του οράματος του ομώνυμου Έλληνα πολιτικού, ο οποίος καταγόταν από το Μεσολόγγι, Αιτωλοακαρνανίας. Η γέφυρα συμβολίζει τη συνοχή της περιφέρειά μας, αλλά ταυτόχρονα εξάρει την ανάγκη και την πρόκληση για ισότιμα και ισορροπημένα αποτελέσματα των δομών ανάπτυξης και για προώθηση μοντέλου ανάπτυξης μέσω συνεργειών και μέσω ενός περιφερειακού στρατηγικού μοντέλου ευφυούς εξειδίκευσης.

Συμφωνούμε απόλυτα ότι προκειμένου να επιτύχει ένα τέτοιο εγχείρημα απαιτείται νέος σχεδιασμός και νοοτροπία. Μία αμερόληπτη προσέγγιση, εναρμονισμένη με το Ευρωπαϊκό όραμα για ουσιαστική και βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία θα αναδείξει τα πλεονεκτήματα της περιοχής και θα αποτελέσει αφετηρία ενός αποτελεσματικού μηχανισμού για την εφαρμογή φιλόδοξων σχεδίων για την ανάπτυξη της περιοχής. Εξάλλου επιχειρηματικότητα και εργασία αποτελούν την μεγαλύτερη επιθυμία των κατοίκων της περιοχής μας.

Παρόλα αυτά, η θεματική προσήλωση, όπως αυτή παρουσιάζεται στην σχετική έκθεση για την Ελλάδα, η οποία δηλώνει σε γενικές γραμμές εθνικές προτεραιότητες, αδυνατεί να προσδώσει λύσεις στα σύγχρονα προβλήματα ανάπτυξης, εκτός εάν εφαρμοστεί ένα παράλληλο εντατικό σχέδιο με στόχο την θεραπεία βασικών ελλείψεων δομώνσυνεκτιμώντας και την απουσία πολιτικού σχεδιασμού για την εκμετάλλευση των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων της περιφέρειας, συμπεριλαμβανομένης και της εκμετάλλευσης της γης. Είναι ο μοναδικός τρόπος για να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο δράσης για την πραγμάτωση της ανταγωνιστικότητας της περιφέρειας.

Η παρούσα τεράστια ύφεση (τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο) σε συνδυασμό με την παρατηρούμενη «διαρροή έμψυχου δυναμικού» που δεν επιτρέπει σχέδια με όραμα, καθιστά επιτακτική την ανάγκη εξαρχής σχεδιασμού ενός πλάνου ανάκαμψης. Νιώθουμε δε τυχεροί που μπορούμε να συνεισφέρουμε προς αυτή την κατεύθυνση, συν τοις άλλοις και μέσω δράσεων ευφυούς εξειδίκευσης. Είμαστε αισιόδοξοι ότι οι προτεραιότητες που έχουν τεθεί αντικατοπτρίζουν τις πραγματικές ανάγκες της περιφέρειας και παράλληλα θα γίνει ορθή εκμετάλλευση της ποικιλομορφίας που θα συμβάλει σταδιακά στη δημιουργία ενός μοντέλου ανάπτυξης που θα επιτρέψει την δημιουργία θέσεων εργασίας, θα αποτελέσει πόλο έλξης ιδιωτικών επενδύσεων και θα δώσει ώθηση στην τοπική οικονομία με απώτερο στόχο διασυνοριακές και εξαγωγικές δραστηριότητες.

Φιλοδοξούμε ότι ως Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα προσεγγίσετε τις μελλοντικές πολιτικές συνοχής, έχοντας υπόψη ότι σε όποια προσπάθεια σχεδιασμού ανάπτυξης σε μια Ευρωπαϊκή περιοχή, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες (τοπικές, εθνικές και ενδοπεριφερειακές), ώστε το πρόγραμμα να αποφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

****************

Στόχος της επιστολής ήταν να αναδείξει την ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι ενδοπεριφερειακές ανισότητες και οι ελλείψεις σε επίπεδο υποδομών κατά την διαβούλευση και τον τελικό σχεδιασμό στο δρόμο για την 5η προγραμματική περίοδο. Δεν μπορεί άλλωστε να μιλά κανείς για ευφυή εξειδίκευση και για καινοτομία χωρίς να υπάρχουν υποδομές σε επίπεδο οδικών αξόνων και εν γένει προσβασιμότητας, που αποτελούν προϋπόθεση για όλα τα παραπάνω.

Νεκτάριος Αθ. Φαρμάκης

Δικηγόρος

Περιφερειακός Σύμβουλος Π.Δ.Ε. Π.Ε. Αιτ/νίας

Δείτε την απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τον Νεκτάριο Φαρμάκη 

Εισήγηση για το Μνημόνιο

ΘΕΜΑ : « Επιπτώσεις του μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής στρατηγικής 2013-2016, στους θεσμοθετημένους οικονομικούς πόρους και στις θεμελιωμένες εργασιακές σχέσεις των υπαλλήλων της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας».

Το Μνημόνιο και οι προβλέψεις του δεν μπήκε στη ζωή μας προχθές. Μπήκε πριν από τρία σχεδόν χρόνια βίαια, σε μια περίοδο που η Χώρα, δεν είχε κανένα λόγο να θέσει εαυτόν έκθετο και ανυπεράσπιστο ενώπιον της διεθνούς κοινής γνώμης, των εταίρων μας αλλά και των κερδοσκόπων. Ωστόσο, η πολιτική βούληση της εποχής άνοιξε διάπλατα το δρόμο του ΔΝΤ και του Μνημονίου που έφερε μαζί του. Ο ιστορικός του μέλλοντος και ίσως κάποιο Δικαστήριο στο πιο εγγύς μέλλον ίσως αποδώσει ευθύνες. Δεν είμαστε εδώ όμως γι’ αυτό σήμερα. Είμαστε εδώ , συνεπεία έκτακτης σύγκλησης του ΠΣ με θέμα τις επιπτώσεις του Μνημονίου 3 στους πόρους της τοπικής μας αυτοδιοίκησης και στο ζήτημα των εργαζομένων. Δεν μπορεί κανείς να παραγνωρίσει την σκληρότητα των νέων μέτρων, ούτε να αδιαφορήσει μπροστά στο δράμα που βιώνουν οι εργαζόμενοι της τοπικής αυτοδιοίκησης με την αβεβαιότητα στην οποία έχει περιέλθει η εργασία τους. Ωστόσο, είναι αν μη τι άλλο υποκριτικό να συμπεριφέρεται η Περιφέρεια σαν μόλις να ανακάλυψε την σφοδρότητα και την ένταση των μέτρων του Μνημονίου, μέτρων που σαν κατευθύνσεις είχαν ήδη συμφωνηθεί από το Μνημόνιο 1. Δεν μπορούμε να ασκούμε πολιτική «ποιώντας την νήσσαν» για ό,τι μέχρι σήμερα έχει συμβεί. Δεν μπορούμε παράλληλα να λειτουργούμε και να συμπεριφερόμαστε σαν το χειρότερο είδος συντεχνίας, όταν διαμαρτυρόμαστε μόνο όταν μας «πειράζουν», γιατί όταν ξεκίνησε η όλη ιστορία και η περιπέτεια της Χώρας κανείς δεν μπορεί να μας καταμαρτυρήσει την αγωνιστικότητα που τώρα επιχειρούμε να επιδείξουμε. Πρέπει γι’ αυτό να είμαστε για μια φορά ειλικρινής πρώτα με τους εαυτούς μας και έπειτα με τους πολίτες της Περιφέρειας και τους εργαζόμενους. Ως ζήτημα αρχής λοιπόν, θα πρέπει να αναγνωρίσει η Περιφερειακή Αρχή την αργοπορία της να αντιληφθεί το πού πήγαινε το πράγμα και να αναλάβει τις ευθύνες της. Θα πρέπει ακόμη να παραδεχθεί την έλλειψη πρόνοιας στην επίλυση των προβλημάτων που έρχονταν και να μην ρίχνουμε τώρα το ανάθεμα στο κακό Μνημόνιο που πλην άλλων είναι μονόδρομος. Πρέπει να δούμε όλοι μας τις ευθύνες μας για να δικαιούμαστε και νομιμοποιούμαστε ηθικά να ζητάμε ευθύνες από άλλους , οι οποίες σαφώς υπάρχουν και είναι μεγαλύτερες από τις δικές μας. Όμως, σήμερα δεν πρέπει να αντιδράσουμε απλά με μια διαμαρτυρία, με ψηφίσματα και με κινητοποιήσεις που όχι μόνο είναι καταδικασμένες ως αναποτελεσματικές αλλά βλάπτουν και τον πολίτη που σήμερα στενάζει υπό το βάρος των οικονομικών του δυσκολιών. Οφείλουμε να αντιληφθούμε τον ρόλο μας ως αυτοδιοίκηση και να λειτουργήσουμε πέρα και πάνω από τα όρια που έχουμε συνηθίσει. Η δυνατότητές μας ξεπερνούν τον διαχειριστικό χαρακτήρα που έως τώρα είχε η τοπική αυτοδιοίκηση. Όμως κάτι έλειπε έως τώρα. Η φαντασία. Το στοιχείο αυτό της δημιουργικότητας που το έχει καταπιεί η γραφειοκρατία και συνήθεια της διαχείρισης. Η ευκολία της πεπατημένης . Το σύνθημα «η φαντασία στην εξουσία» είναι σήμερα πιο επίκαιρο από ποτέ. Ελπίζω η Περιφερειακή Αρχή να αντιληφθεί έγκαιρα τα λάθη της, να κάνει την ειλικρινή αυτοκριτική της (ας μην την δημοσιοποιήσει για πολιτικούς και ευνόητους λόγους) αλλά και να αλλάξει σελίδα και να αποδείξει ότι στα δύσκολα πετύχει για το καλό όλων των πολιτών. Παρόλα αυτά, μια έκτακτη σύγκληση ΠΣ όπως το σημερινό, δεν δημιουργεί ελπίδες για κάτι τέτοιο αλλά δείχνει ότι συνεχίζουμε να πορευόμαστε στον ίδιο παλιό ρυθμό. Ένα ρυθμό που μας καθιστά είτε βαλβίδα αποσυμπίεσης της κοινωνικής έντασης είτε έρμαιο πολιτικών σκοπιμοτήτων που επιδιώκουν το μπάχαλο. Σε ένα τέτοιο ρόλο δεν επιθυμώ να είμαι συμμέτοχος.

Με εκτίμηση

Νεκτάριος Αθ. Φαρμάκης

Δικηγόρος

Περιφερειακός Σύμβουλος Π.Δ.Ε

Π.Ε Αιτ/νίας

Εισήγηση για Αναπτυξη και Στρατηγική

Αγρίνιο : 1-10-2012

ΘΕΜΑ «Έγκριση πρότασης της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής 2014-2020».

 

ΕΙΣΗΣΗΣΗ :

Η συγκεκριμένη πρόταση θα πρέπει να απαντήσει στην 1η Εγκύκλιο της ΕΥΣΣΑΑΠ Σχεδιασμού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραμματισμού για την περίοδο 2014-2020 της Ειδικής Γραμματείας ΕΣΠΑ .

 

Διαδικαστικά θέματα:

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, κάθε περιφέρεια ή φορέας που συμμετέχει στον σχεδιασμό και κατάρτιση του αναπτυξιακού προγραμματισμού για την επόμενη προγραμματική περίοδο θα πρέπει να:
1. Συστήσει και ενεργοποιήσει τα όργανα αναπτυξιακού σχεδιασµού,
2. Οργανώσει τη διαβούλευση σε περιφερειακό και τοµεακό επίπεδο και να επεξεργαστεί προτάσεις σχεδιασµού (µελέτες, συνέδρια, ηµερίδες),
3. Διαµορφώσει και να καταθέσει τις πρώτες συνοπτικές θέσεις, στη βάση των κατευθύνσεων της εγκυκλίου (1ο deadline: – 30.9.2012, 2η πρόταση: Δεκ. 2012)
4. Προετοιµαστεί για την ενεργό συµµετοχή στις διαδικασίες του 1ου εθνικού αναπτυξιακού συνεδρίου (Νοέμβριος 2012)

Θέματα προς διευκρίνηση:

1. Ομάδα Σχεδιασμού Προγράμματος για την Περιφερεια Δυτικής Ελλάδας
a. Από ποιούς αποτελείται:
i. Στελέχη της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας αλλά και της ΕΔΑ της ΠΔΕ.
ii. Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα δράσεων?

2. Οργάνωση διαβούλευσης
a. Σύμφωνα με την εγκύκλιο, απαιτείται ευρεία διαβούλευση με τους φορείς της ΠΔΕ
i. Κάτι τέτοιο δεν έγινε και σε κάθε περίπτωση δεν είχε την ευρύτητα που αρμόζει στο θέμα και την σημαντικότητά του.
ii. Γνωρίζουμε ότι έγινε εκδήλωση με συμμετοχή των ειδικών επιστημόνων της DG Regio – ποιοί συμμετείχαν από τη ΠΔΕ? Συμπεράσματα της συνάντησης έχουν ενσωματωθεί στο κείμενο?
iii. RIS3 (Regional Innovation Smart Specialisation Strategy – θα πρέπει να υπάρχει ανά περιφέρεια ως προϋπόθεση χρηματοδότησης . Σημειώνεται ότι για την υποστήριξη των Κρατών Μελών και Περιφερειών στο σχεδιασμό των στρατηγικών καινοτομίας σε σχέση με την ευφυή εξειδίκευση έχει αναπτυχθεί η πλατφόρμα της Ε.Ε. Smart Specialisation – S³ Platform – η οποία είναι ανοικτή για εγγραφή των Κρατών Μελών και Περιφερειών (http://s3platform.jrc.ec.europa.eu). Η δε ΓΓΕΤ παροτρύνει τις Περιφέρειες να αξιοποιήσουν το παραπάνω εργαλείο, ώστε να υποστηριχθούν ως προς το έργο τους. Για ποιο λόγο δεν προβλέπεται η συνδρομή της εν λόγω πλατφόρμας την στιγμή που θα είχε πολλαπλά οφέλη ?
iv. Υπάρχει μεθοδολογία που προτείνεται / εφαρμόζεται για την συγκέντρωση των στοιχείων που απαιτούνται για την τεκμηρίωση των επιλογών και αν ναι θα πρέπει να ενταχθεί ως στοιχείο στο 1ο Αναπτυξιακό Συνέδριο – Νοέμβριος 2012

 

3. Συνοπτικές θέσεις
– Έχουμε ήδη υπερβεί το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί (βλ. Πίνακας Εγκυκλίου & σελ. 23) – 30.9.2012. Ερχόμαστε σήμερα εδώ 1η Οκτωβρίου επιδεικνύοντας και πάλι καθυστέρηση.
– Γιατί καλούμαστε να σχολιάσουμε το κείμενο μόλις 5 μέρες πριν την ολοκλήρωση του χρονοδιαγράμματος? Γιατί δεν έχει γίνει ευρεία διαβούλευση με τους παραγωγικούς φορείς?
– Δεν θα έπρεπε να συζητηθούν τα θέματα ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων (Κατά την άποψή μου δυστυχώς προτείνεται μοντέλο παρεμβάσεων που θα καθιστά θετική την ενδοπεριφερειακή ανισότητα αφού και πάλι Ηλεία και Αιτωλοακαρνανία δείχνουν απούσες)
– η ΠΔΕ βρίσκεται στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες της χώρας και της Ευρώπης – η συγκεκριμένη περιφερειακή ανισότητα θα μπορούσε να αξιοποιηθεί θετικά για την εφαρμογή ενός μοντέλου ευφυούς εξειδίκευσης που θα αξιοποιεί (για παράδειγμα) τεχνολογίες που αναπτύσσονται στα κέντρα επάρκειας που δημιουργούνται σε αστικά κέντρα –π.χ. Αγρίνιο – ή στην περιοχη της Πάτρας (λόγω Πανεπιστημίου/ ΙΤΥ κλπ) στην διαχείριση φυσικών πόρων – κυρίως υδάτων – ή σε θέματα αγροτικής παραγωγής. Επίσης, με την γνώση και την εμπειρία που υπάρχει στα θέματα τροφίμων (ελιά, φράουλα, σταφίδα κλπ) θα μπορούσε να «εξάγεται» τεχνογνωσία και σε άλλες περιφέρειες της χώρας ή σε αντίστοιχες περιφέρειες της Ευρώπης – το μοντέλο θα πρέπει να αναδείξει και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που συμβάλλουν στην εξωστρέφεια της περιφέρειας.
– Συνέδριο και ημερίδες στην ΠΔΕ τόσο σε περιφερειακό επίπεδο όσο και σε επίπεδο πόλης / νομού
– Πολύ σημαντικό είναι ότι η Ε.Ε. μπορεί να παρέχει βοήθεια, εφόσον ζητηθεί, μέσω της πλατφόρμας (S3 platform) – http://s3platform.jrc.ec.europa.eu/ – γιατί δεν έχει εγγραφεί στην πλατφόρμα η ΠΔΕ?.
– Με βάση το χρονοδιάγραμμα της ΕΥΣΣΑΑΠ θεωρούμε σκόπιμο να προγραμματιστεί το συνέδριο της ΠΔΕ μεταξύ Απριλίου και Μαϊου, ώστε να υπάρχει δυνατότητα της μέγιστης δυνατής ανάδρασης στα οιαδήποτε σχέδια / προτάσεις που έχουν έως τότε διαμορφωθεί. Τον Ιούνιο θα είναι πολύ αργά για το λόγο ότι πλέον θα υπάρχει κατατεθειμένη Εθνική Πρόταση! Ένα συνέδριο λοιπόν τον Ιούνιο θα χρησιμεύσει μόνο για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης.
– Στην ηλεκτρονική πύλη http://www.espa.gr δημιουργείται ειδικός χώρος που θα αφορά στην προγραμματική περίοδο 2014-2020. Ο ειδικός αυτός χώρος θα χρησιμεύσει ως ουσιαστικός πόλος ανάπτυξης ιδεών και διάχυσης της ενημέρωσης. Αντίστοιχοι διαδικτυακοί χώροι θα πρέπει να δημιουργηθούν στις επιμέρους Αρχές Σχεδιασμού υπουργείων και Περιφερειών – ποια είναι η πρόθεση της Περιφέρειας ως προς αυτό ?
o Ποιες προτάσεις έχουν σταλεί σε επιμέρους υπουργεία, φορείς πολιτικής (π.χ. ΓΓΕΤ κλπ?)

 

Γενικά σχόλια

Η αναπτυξιακή στρατηγική για την προσεχή προγραμματική περίοδο 2014 – 2020 μας αφορά όλους! Διαμορφώνει ουσιαστικά το πλαίσιο στο οποίο θα χαραχθούν οι χρηματοδοτικοί άξονες και οι αναπτυξιακές προτεραιότητες της περιφέρειας, ανατρέποντας ίσως το έως σήμερα υλοποιούμενο μοντέλο ανάπτυξης.

Πρωταρχική σημασία για την επόμενη προγραμματική περίοδο έχει η ως προϋπόθεση (ex ante conditionality) την διαμόρφωση και εφαρμογή ευφυούς εξειδίκευσης (smart specialisation). To θέμα δεν είναι μόνο ο εντοπισμός και η ιεράρχηση προτεραιοτήτων ανά περιφέρεια, αλλά και η εφαρμογή στρατηγικής ευφυούς εξειδίκευσης για την περιφερειακή καινοτομία (RIS3 –Regional Innovation Smart Specialisation Strategy). Αυτό δεν φαίνεται από την κατατεθείσα πρότασή σας να έχει ληφθεί υπόψη από την Ομάδα Σχεδιασμού.
Ως προς τα υπόλοιπα θέματα της εγκυκλίου θα πρέπει να τονισθούν ως πιο σημαντικά τα εξής :

– Διαφοροποίηση παρεμβάσεων – προτάσεων στο επίπεδο της Περιφέρειας, ώστε να λαμβάνουν υπόψιν το διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης Αιτωλ/νίας / Ηλείας (βασισμένο στον πρωτογενή τομέα) και Αχαΐας (βασισμένο στον τομέα υπηρεσιών) – η ΠΔΕ θα μπορούσε να γίνει υπόδειγμα μοντέλου για ευφυή εξειδίκευση, καθώς οι ανισότητες που υπάρχουν σε περιφερειακό επίπεδο θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν προτάσεις στο εθνικό μοντέλο παρέμβασης. Εξάλλου, η οικονομική ύφεση επιδεινώνει το πρόβλημα της φτώχειας στην Δυτική Ελλάδα ιδιαίτερα λόγω των σημαντικών ενδοπεριφερειακών διαφορών.

 

Κοινά προβλήματα:

· Ανεργία
· Έντονη αποβιομηχάνιση
· Δημογραφική γήρανση
· Πύλη εισόδου / εξόδου με γειτονικές χώρες (μπορεί να ερμηνευθεί και θετικά)
· Έλλειψη υποδομών οδικών δικτύων

Ευκαιρίες

Αλιεία

Γεωργική παραγωγή – πρωτογενής τομέας κυρίως στην Αιτωλ/νία & Ηλεία – τύποι καλλιέργειας – υποστήριξη από περιφέρεια / κράτος / Ε.Ε. με όχι ευκαιριακό τρόπο! Προ ετών η καλλιέργεια καπνού έδωσε χιλιάδες θέσεις εργασίας – τώρα, αφού έχει καταστραφεί η «μαγιά» που υπήρχε, αναφέρεται ξανά στο report της Deutsche bank DB Research 2012- ως ένας από τους τομείς στους οποίους η χώρα διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα

Ερευνητικό / ακαδημαϊκό δυναμικό: Συγκριτικό πλεονέκτημα (κυρίως Αχαΐα) που ωστόσο δεν απορροφάται στην αγορά της Περιφέρειας. Για αυτό τον λόγο απαιτείται στρατηγικό πλάνο στο πλαίσιο της ευφυιούς εξειδίκευσης, ώστε να αναχαιτιστεί το φαινόμενο «brain drain».

Η χημική βιομηχανία και η φαρμακοβιομηχανία (συγκριτικό πλεονέκτημα στον χώρο της υψηλής τεχνολογίας)

o Να αξιοποιηθούν και σε σχέση με άλλους τομείς

Π.χ. ICT για τον τουρισμό και τις μεταφορές, e-υγεία κλπ

 

Δημόσια Διοίκηση και παρεμβάσεις ΤΠΕ _ Δυνατό σημείο, ίσως λόγω ΙΤΥ και Πανεπιστημίου. Σ’ αυτό το σημείο έχει ομολογουμένως γίνει καλή ανάλυση στο παρουσιαζόμενο σχέδιο.

Αναλύοντας κανείς τα πορίσματα και τις διαπιστώσεις της πρότασης της ΠΔΕ θα μπορούσε κανείς να επισημάνει τα εξής :

1. Σύμφωνα με το εγκεκριμένο πρόγραμμα δράσης της περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας για την περίοδο 2012-2014 το αναπτυξιακό όραμα της περιφέρειας διατυπώνεται ως:

«Αυτοτροφοδοτούμενη, εξωστρεφής και αειφορική ανασυγκρότηση της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας εστιασμένη στην παγκόσμια ταυτότητά της, στις αξίες για τον άνθρωπο και το περιβάλλον»

Θα θέλαμε πολύ να πιστέψουμε ότι ο εμπνευστής του εν λόγω οράματος αντιλαμβάνεται την διατύπωση του οράματός του. Σε κάθε περίπτωση του πιστώνεται δεινότητα αοριστολογίας.

 

2. Η ΠΔΕ, παρότι ήταν 3η κατά σειρά σε ποσοστό Ε&Τ δαπανών, δεν κατάφερε να αποδόσει όφελος στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχή
a. ποιοι οι λόγοι μη συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα / επενδυτή ?

 

Έλλειψη εμπιστοσύνης?

Κλειστός κύκλος διεκπεραίωσης έργων?

Έλλειψη σύνδεση έρευνας με παραγωγή?

3. Όσον αφορά στις επενδύσεις / χρήση ΤΠΕ, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν σημαντικές αλλά όχι με όφελος στην δημόσια διοίκηση / εξυπηρέτηση του πολίτη
a. Μήπως υπάρχουν θέματα στελέχωσης υπηρεσιών / κατάρτισης?

4. Μεταποίηση:Κυρίαρχος ο κλάδος των τροφίμων
a. άμεση εξάρτηση από πρωτογενή τομέα
b. ευκαιρία οι υδατοκαλλιέργειες
c. να ληφθούν υπόψιν γεωγραφικά χαρακτηριστικά περιοχής
d. υδάτινοι πόροι – Αχελώος
e. Εντοπισμός ιδιαίτερου γεωχωρικού πλεονεκτήματος για την Αιτωλοακαρνανία

 

5. Ευκαιρία η εφαρμογή νέων τεχνολογιών στην διαχείριση υδάτινων πόρων, ευρύτερα θέματα φυσικού περιβάλλοντος, διαχείριση υγρών αποβλήτων
a. άμεση ανάγκη Χωροταξικού σχεδιασμού – προϋπόθεση για την ανάπτυξη
6. Κοινωνική συνοχή / κοινωνική πρόνοια ως προτεραιότητα
7. Στον τομέα της προστασίας περιβάλλοντος και της προώθησης βιώσιμης χρήσης πόρων, όπου γίνεται λόγος για το σχέδιο διαχείρισης λεκάνης απορροής της Περιφέρειας, δεν θίγεται καθόλου το θέμα της εκτροπής του Αχελώου ένα ζήτημα που ταλανίζει τον Νομό Αιτωλοακαρνανίας και θα έπρεπε να αφορά όλους.
8. Στο κεφάλαιο «Προώθηση βιώσιμων μεταφορών και απομάκρυνση των σημείων συμφόρησης σε σημαντικά δίκτυα υποδομών» , ενώ γίνεται λόγος για τα λιμάνια της Πάτρας της Κυλλήνης και του Αιγίου και πάλι «θάβεται» το ζήτημα του Πλατυγιαλιού , σαν να μην θέλουμε να δούμε τα πολλαπλά οφέλη μιας αξιοποίησής του. Απουσιάζει από τον στρατηγικό μας σχεδιασμό και αυτό αν μη τι άλλο δείχνει ότι ακόμα δεν μαθαίνουμε από τα λάθη του παρελθόντος.

Προτάσεις

Εκμετάλλευση της Ε.ΤΑ.Κ για να υποστηρίξει την άμβλυνση ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων

Προτεραιότητες – ανασυγκρότηση παραγωγικής βάσης και στην βάση της εξωστρέφειας , με την υιοθέτηση καινοτόμων πρακτικών και την υποστήριξη αποφάσεων από γνωσιακή βάση

Ανθρώπινο δυναμικό – Ανάγκη συγκεκριμένων δεικτών / αποτίμησης παρεμβάσεων για το ανθρώπινο δυναμικό – όχι μόνο ποσοτικά στοιχεία, αλλά και δείκτες που αφορούν στην ποιότητα ζωής

Αξιοποίηση υδάτινων πόρων (δευτερευόντων θεμάτων ενέργειας) – συσχέτιση με την περιβαλλοντική προστασία – αποτροπή κακών πρακτικών τουρισμου στην Αχαία και Ηλεία – ήπιες παρεμβάσεις στην Αιτωλοακαρνανία – πρόκληση για την περιοχή

Ανάληψη διαπεριφερειακών δράσεων. Θα πρέπει να προσδιορισθεί ποιες είναι οι δραστηριότητες που μπορούν να «εξαχθούν» σε γειτονικές περιφέρειες ή χώρες ως καλές πρακτικές και να γίνει αποτίμηση των δράσεων Interreg έως τώρα.

Συμπέρασμα :

Η συμβολή της έρευνας και της Καινοτομίας στην οικονομική ανάπτυξη είναι καταλυτική, όπως τεκμηριώνεται από μελέτες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες τονίζουν ότι επένδυση στην Ε&Τ σε ποσοστό 3% σε ευρωπαϊκό μέσο όρο (Μ.Ο.) έως το 2020 θα μπορούσε να δημιουργήσει 3,7 εκ. θέσεις εργασίας έως το 2025. Ειδικά για τη χώρα μας, σύμφωνα με αποτελέσματα μελέτης του ΙΟΒΕ που χρηματοδοτήθηκε από την ΓΓΕΤ «για κάθε 1% στον ρυθμό μεταβολής των δαπανών Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΤΑ) των επιχειρήσεων – περίπου 4 εκ € – των δυο προηγούμενων ετών, το ΑΕΠ μεταβάλλεται κατά 0,07% – περίπου 140 εκ €», γεγονός που αποδεικνύει την πολύ μεγάλη σημασία των δαπανών Ε.ΤΑ.Κ των επιχειρήσεων στην οικονομία της χώρας. Σ’ αυτή την διαπίστωση, δεν πρέπει η ΠΔΕ να μείνει αδιάφορη. Ο χαρακτήρας και η μορφολογία της Περιφέρειάς μας, μας επιτρέπει σε τομείς που προαναφέρθηκαν (υγεία, περιβάλλον, πρωτογενής τομέσας, μεταφορές κλπ) να συνδυάσουμε πρακτικές Ε&Τ που θα αποδώσουμε μεγάλες υπεραξίες. Ωστόσο, με σχεδιασμό σαν αυτόν που παρουσιάζεται σήμερα και με μεθόδους διαβούλευσης που περισσότερο μοιάζουν με «κρυφτούλι» κάτι τέτοιο δεν φαίνεται εφικτό. Θα πρέπει όμως να επισημάνουμε ότι στις μέρες μας ούτε χρόνος ούτε χρήμα υπάρχει. Και εάν θέλουμε το καλό του τόπου μας, θα πρέπει να αρχίσουμε να αλλάζουμε το γρηγορότερο.

 

Νεκτάριος Αθ. Φαρμάκης,
Δικηγόρος
Περιφερειακός Σύμβουλος Π.Δ.Ε
Π.Ε Αιτ/νίας

Εισήγηση για το καλάθι Αγροτικών προϊόντων

ΘΕΜΑ «Αγροτική Ανάπτυξη και το καλάθι των αγροτικών προϊόντων στη Δυτική Ελλάδα».

ΕΙΣΗΣΗΣΗ :

Έξι μήνες μετά την πρώτη συνεδρίαση του περιφερειακού μας συμβουλίου με θέμα την αγροτική ανάπτυξη και το καλάθι αγροτικών προϊόντων της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, με λύπη μου διαπιστώνω ότι βρισκόμαστε στο ίδιο σημείο , αν όχι σε χειρότερο, αφού ο καιρός περνάει και η Διοίκηση αντί να λαβαίνει μέτρα στήριξης του αγροτικού κόσμου, αναλίσκεται σε εκθέσεις ιδεών και κομματικές φιέστες όπως η σημερινή . Στο περιφερειακό Συμβούλιο του περασμένου Μαρτίου είχαμε θίξει αρκετά ζητήματα και ο κ. Υπουργός έδειξε να κατανοεί την αναγκαιότητα άμεσης ανάληψης πρωτοβουλιών για την στήριξη του αγροτικού πληθυσμού ιδίως στην Περιφέρειά μας. Μάλιστα τότε ο κ. Περιφερειάρχης   εστίασε σε τρείς – τέσσερις βασικές παρεμβάσεις που πρέπει να αναληφθούν για την ενίσχυση του αγροτικού τομέα . Συγκεκριμένα ανέφερε επί λέξει:

1. «Οι ΤΟΕΒ είναι ακέφαλοι και υπερχρεωμένοι. Το θεσμικό τους πλαίσιο είναι ξεπερασμένο ενώ τα δίκτυα απηρχαιωμένα και ο κίνδυνος να μην ποτιστούν οι καλλιέργειες μέσα στο 2011 είναι ορατός, αν δεν παρθούν αμέσως αποφάσεις».

2. «Υπάρχει άμεση ανάγκη για σχέδια βελτίωσης σε καλλιέργειες αιχμής με την ένταξη χαμηλού και μεσαίου τύπου θερμοκηπίων ως επιλέξιμα για την καλλιέργεια λαχανοκομικών προϊόντων και φράουλας».

3. «Το πρόγραμμα των 583 εκατ. ευρώ πρέπει να ‘τρέξει’ γρήγορα, τους καπνοπαραγωγούς σε περιοχές που έχασαν το 50% των επιδοτήσεων από τα δικαιώματά τους επειδή εγκατέλειψαν την παραγωγή».

Σήμερα έξι μήνες μετά από μία φαινομενικά χρήσιμη συνεδρίαση το ζήτημα των ΤΟΕΒ και των ΓΟΕΒ Αιτωλοακαρνανίας δεν έχει λυθεί . Χωράφια έμειναν απότιστα, περιουσίες χάθηκαν τους καλοκαιρινούς μήνες και δυστυχώς δεν διαφαίνεται φως στο τούνελ. Έρχεσθε σήμερα εδώ να παρουσιάσετε το επιχειρησιακό σχέδιο για το καλάθι προϊόντων της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας στο οποίο διαφαίνεται αν μη τι άλλο δεινότητά σας στην συγγραφή εκθέσεων ιδεών, αφού μιλάτε για μεγαλόπνοα σχέδια και καινοτόμες στρατηγικές εξέλιξης της γεωργία στον τόπο μας την στιγμή που δεν μπορείτε να εξασφαλίσετε την προϋπόθεση και απαρχή της αγροτικής δραστηριότητας, δηλαδή το πότισμα . Παρότι και στην προηγούμενη συνεδρίασή μας το είχαμε θίξει , εντούτοις ακόμη και σήμερα οι προτάσεις σας δεν έχουν αρχή μέση και τέλος και το πιο σημαντικό δεν έχουν χρονοδιάγραμμα. Το επιχειρησιακό σας σχέδιο εξυπηρετεί και πάλι μόνο την εικόνα και όχι την ουσία.

Ένα παράδειγμα της πρόχειρης και ατελέσφορης σχεδίασης του όλου εγχειρήματος είναι ότι στο κεφάλαιο του σχεδίου που αναφέρεται στην ανεύρεση κονδυλίων δεν γίνεται καμία κουβέντα για το πρόγραμμα «Αλέξανδρος Μπαλτατζής» το οποίο η κυβέρνηση άφησε ανενεργό για δύο σχεδόν χρόνια στερώντας πολύτιμους πόρους από τους αγρότες και οδηγώντας την οικονομία στη χειρότερη ύφεση όλων των εποχών . Και κάτι ακόμα το οποίο είχε τεθεί και στο προηγούμενο σχετικό περιφερειακό συμβούλιο : Πώς μπορούμε να μιλάμε για λήψεις αποφάσεων σ’ αυτό εδώ το όργανο και για μεταβίβαση αρμοδιοτήτων όταν η αξιοποίηση των πόρων του ΕΣΠΑ δεν έχει μεταβιβαστεί στις Περιφέρειες αλλά στα Υπουργεία και στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση; Είναι φανερό ότι χωρίς την διαχείριση των πόρων του ΕΣΠΑ η πραγμάτωση του Καλαθιού Προϊόντων δεν θα μπορεί να γίνει από την Περιφέρεια απρόσκοπτα και το καλάθι θα παραμείνει άδειο.

Οι όμορφες και πιασάρικες φράσεις όπως : «Τοπικό σύμφωνο ποιότητας», «ηλεκτρονικό καλάθι προϊόντων», «συμβολαιακή γεωργία» , «παρατηρητήριο τιμών», «δημοπρατήριο αγροτικών προϊόντων» κλπ δεν μπορούν από μόνες τους να λύσουν το πρόβλημα αν δεν συνοδεύονται από σαφείς προτάσεις, συγκεκριμένες δράσεις και αυστηρά χρονοδιαγράμματα, συνοδευόμενα από μελέτες κόστους και προτάσεις ανεύρεσης κονδυλίων . Σε αντίθετη περίπτωση, όπως σήμερα αποτελούν μόνο ευχολόγια και ο τόπος δεν αντέχει άλλες ευχές γιατί αυτές δεν γεμίζουν στομάχια παρά μόνο χαϊδεύουν αυτιά.

Τα όσα αναφέρονται στο επιχειρησιακό σχέδιο είναι ιδέες και μάλιστα από αυτές που εδώ και καιρό κυκλοφορούν στην πιάτσα αυτών που γνωρίζουν τα πράγματα. Είναι παλιές , δουλεμένες και σωστές εν πολλοίς ιδέες. Το θέμα όμως είναι να δούμε πώς θα γίνουν πράξη όταν το μόνο που βλέπουμε είναι ΘΑ καμία δέσμευση περαιτέρω κανένα χρονοδιάγραμμα .

Υπενθυμίζω ότι ο πρωτογενής τομέας απαιτεί άμεσες, στοχευμένες και συγκεκριμένες δράσεις για την αξιοποίηση των υδάτινων πόρων και των καλλιεργήσιμων εκτάσεων, ανάδειξη και προώθηση των αγροτικών προϊόντων του τόπου μας και σύνδεση του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό και τον πολιτισμό και όχι απλά ευχολόγια και μεγάλες κουβέντες.

Στο Νομό μας αλλά ειδικά στην περιοχή του Αγρινίου το πρόβλημα των Αγροτών είναι τεράστιο. Ο αγροτικός κόσμος στενάζει υπό το βάρος των χρεών και της έλλειψης προοπτικής για τις καλλιέργειές τους . Η χρυσή εποχή του καπνού τελείωσε και άφησε πίσω της απόγνωση για το μέλλον επειδή κάποιοι όλα αυτά τα χρόνια εκτρέφανε κομματικούς στρατούς με κενές επιδοτήσεις , οι οποίες όμως έφτασαν σε αδιέξοδο ένα πλήθος αγροτών, που σήμερα είναι εγκλωβισμένοι. Αυτούς πρέπει να αφουγκραστούμε και να τους δώσουνε συγκεκριμένες λύσεις. Να τους καθοδηγήσουμε έξω από την κινούμενη άμμο που τώρα βρίσκονται βοηθώντας τους ουσιαστικά και όχι με ευχές. Ο νομός Αιτωλοακαρνανίας είναι ο κατεξοχήν αγροτικός Νομός της Περιφέρειας. Η παρουσία του Περιφερειακού Συμβουλίου σήμερα εδώ , δείχνει να αναγνωρίζει το γεγονός αυτό αλλά και την ανάγκη που υπάρχει για στήριξη . Ελπίζω να μην μείνουμε στα λόγια.

Πριν τελειώσω θα ήθελα να θίξω δύο ζητήματα που αφορούν στην ανάπτυξη της Π.Ε Αιτωλοακαρνανίας και άπτονται του σημερινού μας θέματος το ένα απολύτως και το άλλο σχετικώς.

Αφενός λοιπόν οφείλω να επισημάνω την αναγκαιότητα επέκτασης της ονομασίας ΠΟΠ Ελιά Καλαμών και στο Νομό Αιτωλοακαρνανίας , έχοντας κατά νου ότι η Λακωνία (στην οποία σχεδιάζεται να επεκταθεί) έχει παραγωγή περίπου 10-12.000 τόνους ελιάς καλαμών το χρόνο , μόλις το 1/3 της παραγωγής της Αιτωλοακαρνανίας, στην οποία μάλιστα έρευνες δείχνουν ότι την επόμενη δεκαετία η παραγωγή θα φτάσει τις 100.000 τόνους. Επισημαίνεται τέλος ότι μια τέτοια κίνηση δεν προστατεύει μόνο την ελιά αλλά και το λάδι αφού σήμερα μεγάλες ποσότητες ελιών καλαμών που παράγονται στην Αιτ/νία ελαιοποιούνται αυξάνοντας έτσι την ποσότητα του διατιθέμενου λαδιού ρίχνοντας την αξία του.

Πρέπει να επισημανθεί και πάλι ότι το θέμα δεν είναι μόνο τοπικό αλλά αφορά την εμπορική δυναμική της χώρας μας την στιγμή που η ανάπτυξη και οι εξαγωγές είναι το ζητούμενο. Γι’ αυτό το λόγο και με την ευκαιρία της επίσκεψής μας εδώ θα ήταν καλό να δεσμευθούμε ότι θα δραστηριοποιηθούμε προς την ικανοποίηση αυτού του έντονου αλλά και δίκαιου αιτήματος των αγροτών αλλά και εμπόρων της Αιτωλοακαρνανίας, που θα δώσει ώθηση και στην Εθνική Οικονομία σε μια χρονική συγκυρία που αυτό είναι το διακύβευμα.

Αφετέρου θα πρέπει να αναδειχθεί και το ζήτημα της σύνδεσης της πόλης του Αγρινίου με την Ιόνια Οδό ως μείζον ζήτημα για την Π.Ε. Αιτωλοακαρνανίας , αφού πρόκειται για ένα έργο που θα δώσει ώθηση στην αγορά της περιοχής και στην εξωστρέφειά της. Η Ιόνια Οδός αλλά και η σύνδεσή της με την πόλη του Αγρινίου αποτελεί προϋπόθεση για την γενικότερη ανάπτυξη της περιοχής αφού σε περίπτωση που δεν υλοποιηθούν η περιοχή μας βγαίνει οριστικά από το κάδρο της ανάπτυξης. Αυτή την στιγμή, η προσβασιμότητα της περιοχής μας από επιχειρηματίες και εμπόρους είναι δύσκολη και κάθε σκέψη για επενδύσεις, ακόμη και αγροτικές, προσκρούει στο κόστος των μεταφορικών.

Για όλους τους παραπάνω λόγους και κυρίως για το γεγονός ότι το παρουσιαζόμενο ως επιχειρησιακό σχέδιο δεν είναι σχέδιο αλλά ευχολόγιο δεν το εγκρίνουμε, παρότι και στο παρελθόν με εισηγήσεις περιφερειακών συμβούλων της παράταξής μας συμμετείχαμε ενεργά στην διαμόρφωσή του.

Με εκτίμηση

Νεκτάριος Αθ.Φαρμάκης

Δικηγόρος, Περιφερειακός Σύμβουλος Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας