Εισήγηση για την ένταξη των ΡΟΜΑ

ΘΕΜΑ «Επιχειρησιακό σχέδιο δράσης για την ένταξη των ΡΟΜΑ».

 

Η ανάληψη δράσεων για την κοινωνική ένταξη των ΡΟΜΑ αποτελεί εκτός από κοινοτική επιταγή και ξεκάθαρη κοινωνική υποχρέωση από ένα ευνομούμενο κράτος. Αποτελεί σίγουρα και κοινωνική επιταγή στα πλαίσια της συνολικής και συνεχούς προσπάθειας για άμβλυνση των ανισοτήτων , εξάλειψη των κοινωνικών αποκλεισμών και την κοινωνική ειρήνη που είναι το ζητούμενο σε όλες τις σύγχρονες κοινωνίες.

Το παρουσιαζόμενο περιφερειακό επιχειρησιακό σχέδιο για την κοινωνική ένταξη των ΡΟΜΑ , αποτελεί την πρόταση της περιφερειακής αρχής στην παραπάνω κατεύθυνση , ωστόσο παρουσιάζει χαρακτηριστικά τα οποία την καθιστούν ανεδαφική, αναποτελεσματική, σε πολλά δε σημεία θεωρώ που θα έχει στην εφαρμογή της τα αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που ίσως επιδιώκουμε.

Το ζήτημα των ΡΟΜΑ δεν αφορά μόνο στους ΡΟΜΑ αλλά και την κοινωνία ολόκληρη. Το ζήτημα δεν είναι κατά την άποψή μου να καταπιανόμαστε σε γυμναστικές επιδείξεις κοινωνικής ευαισθησίας χωρίς νόημα. Το ζήτημα δεν είναι να κατασκευάζουμε μηχανισμούς απορρόφησης ευρωπαϊκών κονδυλίων χωρίς προοπτική. Στόχος υποτίθεται πρέπει να είναι η επίλυση του προβλήματος, που δεν είναι άλλος από την εξάλειψη του φαινομένου του κοινωνικού αποκλεισμού των ΡΟΜΑ μέσω δράσεων όμως που θα διέπονται από νομιμότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και αποτελεσματικότητα, με σεβασμό σε ολόκληρη την κοινωνία.

Θα πρέπει στο σημείο αυτό να επισημανθεί ότι στην παρουσιαζόμενη πρόταση διαφαίνεται από αρχής έως τέλους μια διάθεση επίδειξης κοινωνικής ευαισθησίας. Παράλληλα, παρατίθενται μια σειρά από ποσοτικά αλλά και ποιοτικά χαρακτηριστικά της υφιστάμενης κατάστασης , χωρίς ωστόσο να επισημαίνεται εάν τα στοιχεία είναι επικαιροποιημένα ή όχι.

Από την παράθεση αυτών των χαρακτηριστικών ωστόσο, λείπει και μια σοβαρή ακόμα πτυχή. Λείπει η πτυχή της επιβάρυνσης του κρατικού προϋπολογισμού και του προϋπολογισμού των ΟΤΑ από τα αποτελέσματα του κοινωνικού αποκλεισμού των ΡΟΜΑ και φυσικά τα αποτελέσματα των φαινομένων που έρχονται ως απότοκα αυτής στις τοπικές κοινωνίες.

Για να γίνω πιο σαφής,   θα πρέπει να επισημάνω ότι απουσιάζουν πλήρως από την παρουσιαζόμενη έκθεση στοιχεία όπως μετρήσιμα μεγέθη παραβατικότητας των ΡΟΜΑ, συνέπειες των παραβατικών συμπεριφορών σε ολόκληρη την κοινωνία αλλά κυρίως στους ανθρώπους που ζουν γύρωθεν των καταυλισμών τους ή στις περιοχές που αυτοί ζουν κλπ. Μια τέτοια ανάλυση θα ήταν δυνατό να μας οδηγήσει σε άλλα συμπεράσματα και ίσως στην διαμόρφωση άλλων προτάσεων ως προς την άρση του κοινωνικού αποκλεισμού. Εξάλλου, δεν θα πρέπει, κατά την άσκηση της Δημόσιας Διοίκησης να παραγνωρίζεται η βασική αρχή του σεβασμού των προστατευόμενων δικαιωμάτων. Αυτό με απλά λόγια σημαίνει ότι όταν αναλαμβάνουμε μια δράση υπέρ των συμφερόντων μιας ομάδας ανθρώπων με σκοπό των διαφύλαξη συγκεκριμένων δικαιωμάτων τους, δεν θα πρέπει να βάζουμε σε δεύτερη μοίρα ούτε την νομιμότητα , ούτε την κοινωνική ειρήνη (υπέρτερα δικαιώματα που αφορούν σε όλο το φάσμα της κοινωνίας) ούτε φυσικά τα δικαιώματα άλλων κοινωνικών ομάδων.

Για να γίνω πιο συγκεκριμένος θα επισημάνω τα κάτωθι :

Ενώ σε όλο το σχέδιο αλλά και τους πίνακες περιγράφονται δράσεις και πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση αντλήσεως δικαιωμάτων από τους ΡΟΜΑ (νομιμοποίηση χώρων υπό κατάληψη, αδειοδότηση εγκαταστάσεων που δεν πληρούν προδιαγραφές της πολεοδομίας κλπ), ουδόλως γίνεται λόγος για υποχρεώσεις που αυτοί θα πρέπει να έχουν. Συγκεκριμένα, ενώ ο Έλληνας μη ΡΟΜΑ πολίτης, αυτή την στιγμή αλλά εδώ και χρόνια βιώνει την υποβάθμιση της νόμιμα κτηθείσας περιουσίας του, μέσω της παράνομης μετατροπής της γειτονικής σε αυτόν περιοχής σε καταυλισμό, με ό,τι αυτό συνεπάγεται ως προς τις συνθήκες υγιεινής, ασφάλειας κλπ) και ενώ ο ίδιος έχει κληθεί πολλές φορές να εισφέρει σε γή και χρήμα για την ένταξη της ιδιοκτησίας του στο σχέδιο πόλης, έρχεσθε σήμερα εδώ να του πείτε με περίσσιο θράσος ότι , στα πλαίσια της κοινωνικής ένταξης των ΡΟΜΑ Ελλήνων πολιτών, αυτός θα υποστεί και μια ακόμη , αυτή τη φορά μόνιμη, τιμωρία εις βάρος της ιδιοκτησίας αλλά και της ίδιας της ζωής του.

Αναφέρεται λοιπόν στον πίνακα δράσεων αναφορικά με τον Δήμο Αγρινίου ότι θα πρέπει να γίνει « Επέκταση Σχεδίου Πόλεως και Μελέτη Πράξης Εφαρμογής για την οργάνωση του οικισμού και την εφαρμογή θεσμοθετημένου ρυμοτομικού σχεδίου». Επισημαίνεται δε ότι για το λόγο αυτό «Θα απαιτηθούν η παραχώρηση της καταπατημένης δημόσια έκτασης και πόροι για εκπόνηση μελετών για την ένταξη του οικισμού στο Σχέδιο πόλης και την τη μελέτη της πράξης εφαρμογής του σχεδίου πόλεως». Θα δαπανηθούν μάλιστα για το λόγο αυτό 200.000 €, ενώ η συνολική δράση της στέγασης με την τοποθέτηση βάσεων κατοικιών και με την τοποθέτηση 100 προκάτ οικίσκων ανέρχεται στα 6.140.000 € για 1.300 άτομα εκ των οποίων μεγάλο ποσοστό είναι μετακινούμενοι.

Και ερωτάται : Είστε σίγουροι ότι κινείστε εντός των πλαισίων νομιμότητας; Ποιος είναι ο τρόπος που θα γίνει αυτό; Θα ισχύσει ο Νόμος Τρίτση για την εισφορά σε γή και χρήμα για τις εν λόγω εκτάσεις; Είναι δίκαιο κάτι τέτοιο για τους μη ΡΟΜΑ κατοίκους των εν λόγω περιοχών;

Στο τελευταίο ερώτημα τουλάχιστον η απάντηση είναι απλή . Όχι! Είναι φανερό ότι ο δρόμος που επιλέγετε για την κοινωνική επανένταξη των ΡΟΜΑ περνά από την αδικία σε βάρος των υπολοίπων ελλήνων πολιτών που τόσα χρόνια βιώνουν τα αποτελέσματα της απουσίας του Κράτους. Αυτός ο δρόμος κινείται εκτός των πλαισίων της κοινωνικής δικαιοσύνης και οδηγεί σε φαινόμενα κοινωνικής αναταραχής μέσω φυλετικών διακρίσεων. Είναι λάθος δρόμος αυτός που έχετε διαλέξει, αφού δεν λαμβάνετε υπόψη καθόλου τις ανάγκες των υπολοίπων πολιτών και τα δικαιώματά τους. Η δε ισονομία και η ισοπολιτεία πάει περίπατο στο βωμό της επίδειξης κοινωνικής ευαισθησίας. Στις πλάτες άλλων βέβαια.

Και εύλογα μπορεί να αναρωτηθεί κανείς : Θα ήσασταν τόσο ευαίσθητοι αν αυτό συνέβαινε στη γειτονιά σας, δίπλα στην περιουσία που με κόπο , ιδρώτα και χρήμα αποκτήσατε, για την οποία πληρώνατε και πληρώνετε δυσβάσταχτους φόρους; Θα μπορούσε να πεί κανείς ότι αυτά μας είπαν οι αρμόδιοι φορείς και αυτά καταγράψαμε. Ωστόσο, απ’ όσο δύναμαι να γνωρίζω δεν έγινε κάποια διαβούλευση πέραν μιας ανταλλαγής στοιχείων με τις υπηρεσίες του Δήμου Αγρινίου. Κανείς δεν ζήτησε την άποψη των πολιτών, των περιοίκων, ενώ υπάρχουν οργανωμένοι σύλλογοι αυτών των περιοχών. Κανείς δεν τους ρώτησε για την καθημερινότητά τους, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και για τις ιδέες που ίσως έχουν.

Κανείς , ακόμη και τώρα δεν τους ενημερώνει (ούτε μέσω του παρουσιαζόμενου σχεδίου) τι θα γίνει με τις περιουσίες τους γιατί έτσι όπως φαίνεται οι ΡΟΜΑ θα απολαμβάνουν πολεοδομικής ανοχής και ατιμωρησίας ενώ για τους υπόλοιπους ισχύει φυσικά ο Νόμος. Τελικά, σε αυτή τη χώρα μήπως είναι καλύτερα να είσαι κοινωνικά ανένταχτος; Δυστυχώς αυτό το στίγμα δίνει η παρουσιαζόμενη πρόταση της περιφερειακής αρχής.

Σε κάθε περίπτωση το παρουσιαζόμενο σχέδιο πάσχει και σε επίπεδο ανάλυσης πραγματοποίησης των δράσεων , αφήνοντας να παρεισφρήσουν δεύτερες σκέψεις για την σκοπιμότητα και των τρόπο κατάρτισης. Αυτό σημαίνει ότι θα έπρεπε το σχέδιο να παρουσιασθεί ολοκληρωμένο, με κάθε βήμα υλοποίησης , ενώ θα έπρεπε ίσως να προβλέπει και για λόγους κοινωνικού κατευνασμού και κάποια αντισταθμιστικά οφέλη για τους περιοίκους των περιοχών δράσης.

Συνοψίζοντας, θα πρέπει να τονίσω ότι χαράσσεται μια στρατηγική δράσεων για την κοινωνία υποτίθεται, απούσης όμως της κοινωνίας. Αυτοί που είναι παρόντες είναι συμφέροντα πολιτικά και οικονομικά που αποφασίζουν με το έτσι θέλω την ανάπτυξη ή την υποβάθμιση μιας ολόκληρης περιοχής. Αυτό πρέπει να σταματήσει. Ο κόσμος πλέον δεν τρώει κουτόχορτο και είναι διατεθειμένος να φτάσει στα άκρα υπερασπιζόμενος τη ζωή και την ιδιοκτησία του, τη δικαιοσύνη και την ισονομία. Αντί λοιπόν για τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, αυτές οι προτάσεις θα έχουν τα ακριβώς αντίθετα. Για αυτούς τους λόγους θα καταψηφίσω την συγκεκριμένη πρόταση και καλώ και τους υπόλοιπους συναδέλφους να την καταψηφίσουν.

Νεκτάριος Αθ. Φαρμάκης

Δικηγόρος

Περιφερειακός Σύμβουλος Π.Δ.Ε Π.Ε Αιτ/νίας

Εισήγηση για την “Τράπεζα Χρόνου”

ΘΕΜΑ : «Κοινωνική πολιτική. Ανάληψη πρωτοβουλιών από την ΠΔΕ για την ανακούφιση κοινωνικά ευπαθών ομάδων»

ΕΙΣΗΓΗΣΗ

Όπως γνωρίζουμε όλοι, οι πολίτες της χώρας μας βιώνουν πρωτόγνωρες στιγμές φτώχειας και απόγνωσης. Η κεντρική πολιτική εξουσία ερίζει επί του καταλληλότερου φαρμάκου για την οικονομική κρίση που βιώνουμε ενώ οι κρατικές υπηρεσίες καμώνονται πως η ανάκαμψη θα έρθει από την περικοπή μισθών, συντάξεων και παροχών γενικά.

Στην περιφέρειά μας το 31% των κατοίκων ζεί κάτω από το όριο της φτώχειας , με την φτώχεια να ορίζεται στα 4.500 € περίπου ετησίως, την στιγμή που ο μ.ο του εν λόγω ορίου στην Ευρώπη των 15 είναι τα 8.000 € περίπου ετησίως.

Είναι λοιπόν προφανές ότι η τοπική αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να μείνει με σταυρωμένα χέρια. Ο πολίτης της Π.Δ.Ε δεν έχει την πολυτέλεια να περιμένει την «πολύφερνη» ανάπτυξη, την στιγμή που η ανεργία καλπάζει.

Θεωρούμε πως είναι στιγμή η τοπική αυτοδιοίκηση να αναλάβει την ιστορική της ευθύνη και να δείξει το δρόμο της αλληλεγγύης , που είναι ίσως το μόνο «βάλσαμο» για τις ζωές και τις ψυχές των ταλαιπωρούμενων συμπολιτών μας.

Οι δράσεις και οι πρωτοβουλίες που έως τώρα έχουμε πάρει δεν είναι αμελητέες, χαρακτηρίζονται όμως από αποσπασματικότητα , ενώ πολλές φορές έχουν την μορφή ευχολογίου. Αυτό που χρειάζεται είναι να δημιουργηθεί με την πρωτοβουλία της Π.Δ.Ε μία σύμπραξη αλληλεγγύης στην κατεύθυνση της ανακούφισης των πολιτών που υποφέρουν ενώ παράλληλα θα αναπτύξει και την κοινωνική ευαισθησία μέσα στο κοινωνικό σύνολο, ενώ παράλληλα θα χαρακτηρίζεται από σύγχρονες και προοδευτικές πρακτικές που συμβαδίζουν με τις ευρωπαϊκές ανάλογες δράσεις, οι οποίες συχνά χρηματοδοτούνται από την Ε.Ε.

Ενδεικτικά μπορείτε να αναζητηθούν σχετικές πρακτικές και πόροι χρηματοδότησης στους εξής ιστότοπους :

http://cordis.europa.eu/fetch?CALLER=FP7_EVENTS&ACTION=D&RCN=34231 ,

http://ec.europa.eu/regional_policy/how/coverage/index_en.cfm#1 ,

http://ec.europa.eu/regional_policy/activity/employment/index_en.cfm ,

http://ec.europa.eu/regional_policy/projects/stories/details_new.cfm?pay=ES&the=82&sto=2168&lan=7&region=ALL&obj=ALL&per=2&defL=EN ,

http://ec.europa.eu/regional_policy/projects/stories/details_new.cfm?pay=ES&the=82&sto=2165&lan=7&region=ALL&obj=ALL&per=2&defL=EN

Πρόσφατα λοιπόν το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Ελλάδας με την υπ αριθμόν 1/2012. απόφασή του στα πλαίσια υποστήριξης του προγράμματος κοινωνικής ανάπτυξης και πολιτικών κοινωνικής συνοχής της Περιφέρειας, ενέκρινε τη διάθεση ποσού 600.000€ ήτοι: 200.000 € ανά Περιφερειακή Ενότητα, ενώ στην 7η συνεδρίασή του συζητείται (10ο θέμα) η σύναψη προγραμματικών συμβάσεων με τους συμπράττοντες φορείς, εν προκειμένω τους δήμους με σκοπό συνεργασία της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και των δήμων Πατρέων, Ιεράς Πόλης Μεσολογγίου, Πύργου, Αγρινίου, Αιγιαλείας, Ναυπακτίας και Αρχαίας Ολυμπίας προκειμένου να υλοποιηθούν δράσεις για την λειτουργία των κοινωνικών δομών, με δωρεάν παροχή τροφίμων, φαρμάκων, ρουχισμού και άλλων αναγκαίων ειδών καθώς και υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας σε άπορους κατοίκους των προαναφερθέντων δήμων.

Σίγουρα η εν λόγω πρωτοβουλία κινείται σε σωστή κατεύθυνση, δηλαδή αυτή της κοινωνικής αλληλεγγύης και της ανακούφισης αυτών που πραγματικά έχουν ανάγκη. Ωστόσο, τέτοιου είδους πρακτικές δεν φτάνουν, αφού σε κάθε περίπτωση το όριο της χρηματοδότησης είναι πεπερασμένο ενώ από την άλλη χαρακτηρίζονται και από μονοδιάσταστη θεώρηση του προβλήματος της κοινωνίας μας.

Με γνώμονα την παραπάνω διαπίστωση και έχοντας κατά νου τις πρακτικές που ακολουθούνται σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες, θεωρούμε ότι θα πρέπει να αναληφθεί από την ΠΔΕ πρωτοβουλία που θα αποτελέσει σταθμό στην ασκούμενη μας κοινωνική πολιτική και η οποία θα συμβαδίζει με τι πραγματικές ανάγκες το δοκιμαζόμενου πολίτη της ΠΔΕ.

Συνεπεία των ανωτέρω προτείνουμε τα κάτωθι :

ΠΡΟΤΑΣΗ

Να δημιουργηθεί από την Π.Δ.Ε μία ΤΡΑΠΕΖΑ ΧΡΟΝΟΥ, η οποία θα αποτελέσει το αντίβαρο στις αυξανόμενες ανάγκες των πολιτών , αφού μέσα από αυτήν πολίτες θα προσφέρουν λίγο από τον χρόνο τους για να καλύψουν ανάγκες άλλων συμπολιτών τους.

Γιατί ΤΡΑΠΕΖΑ ΧΡΟΝΟΥ;

Όπως λένε, ο χρόνος είναι χρήμα και επειδή τα χρήματα στις μέρες μας είναι δυσεύρετα, αυτό που ζητάμε είναι λίγος από τον χρόνο αυτών που μπορούν. Μέσα από αυτή την πρωτοβουλία ,θα δοθεί η δυνατότητα σε ανθρώπους να προσφέρουν αφιλοκερδώς υπηρεσίες σε συμπολίτες μας που δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτές. Ενδεικτικά θα μπορούσαν να παρασχεθούν υπηρεσίες, ιατρού, δικηγόρου, εκπαιδευτικού, ψυχολόγου, οικονομικού συμβούλου, τεχνίτη κλπ.

Κατευθύνσεις της δράσης αυτής

Μέσα από την ίδια δράση, μπορεί να δημιουργηθεί και τμήμα μαθητείας, όπου συνταξιούχοι κάθε επαγγέλματος ή τεχνίτες θα μπορούσαν να μεταφέρουν τις γνώσεις και εμπειρίες τους σε νέα άτομα που αδυνατούν να έχουν πρόσβαση σε κάποια μαθητεία.

Ακόμη, ένας άλλος τομέας της δράσης θα μπορούσε να αφορά στα άτομα της τρίτης ηλικίας, στα οποία θα δίνεται η δυνατότητα εκμάθησης Η/Υ και της χρήσης του internet, πράγμα απαραίτητο στην ψηφιακή εποχή που διανύουμε.

Επιπλέον, η συγκεκριμένη ΤΡΑΠΕΖΑ ΧΡΟΝΟΥ θα μπορούσε να αποτελέσει κόμβο συνάντησης των γενεών (ηλικιωμένων και νέων) με αμφίδρομα προγράμματα μαθητείας, τα οποία θα είχαν πολλαπλά οφέλη τόσο κοινωνικά (καταπολέμηση κοινωνικών αποκλεισμών) όσο και πρακτικά (εκπαίδευση και τριβή ατόμων της τρίτης ηλικίας με νέες τεχνολογίες κλπ).

Τέλος, η ΤΡΑΠΕΖΑ ΧΡΟΝΟΥ μπορεί να αποτελέσει τον συνδετικό κρίκο και οργανωτή όλων των κατά τόπους συλλόγων , σωματείων και Μ.Κ.Ο που έχουν αντικείμενο και στόχο την κοινωνική προσφορά μέσω του εθελοντισμού. Έτσι μέσα από καθοδήγηση επαγγελματιών και την εμπέδωση σύγχρονων μεθόδων ανάπτυξης κοινωνικής αλληλεγγύης μπορεί να συμβάλλουμε στην καλύτερη και πιό στοχευμένη λειτουργία των εν λόγω συλλόγων – σωματείων , συνδράμοντας ταυτόχρονα στην εξεύρεση, απορρόφηση και προώθηση ευρωπαικών κονδυλίων για τέτοιους σκοπούς .

Αντικείμενο της δράσης

Αποδέκτες της δωρεάς χρόνου φυσικά θα είναι άτομα που βιώνουν εντονότερα την παρούσα οικονομική κρίση (άνεργοι, άποροι, άτομα με αναπηρίες, άτομα της τρίτης ηλικίας κλπ) με κριτήρια κοινωνικά και οικονομικά.

Στόχος :

Η δημιουργία ενός δικτύου αλληλεγγύης υπό την εποπτεία της ΠΔΕ και των Δήμων της ΠΔΕ, το οποίο θα αποτελέσει ανάχωμα στην αυξανόμενη οικονομική και κοινωνική κρίση και το οποίο θα ενθαρρύνει τον εθελοντισμό. Εξάλλου, αυτό που θα ζητείται δεν θα είναι χρήματα αλλά λίγος χρόνος και παροχή υπηρεσίας. Ταυτόχρονα, μέσω του εν λόγω δικτύου θα μπορέσουν να καταπολεμηθούν και κοινωνικά φαινόμενα που λόγω της παρούσας κρίσης εντείνονται όπως η έλλειψη πρόσβασης στην εκπαίδευση και η απομόνωση της τρίτης ηλικίας ενώ παράλληλα θα προσφέρονται κάθε είδους υπηρεσίες σε ανθρώπους που σήμερα λόγω της οικονομικής τους κατάστασης δεν μπορούν να απολάβουν.

Νεκτάριος Αθ. Φαρμάκης,

Δικηγόρος

Περιφερειακός Σύμβουλος Π.Δ.Ε

Π.Ε Αιτ/νίας